Çoğu kişi Somaliland’i Somali’nin bir bölgesi sansa da, tarih bambaşka bir hikaye anlatıyor.
Eskiden İngiliz sömürgesi olan Somaliland, 26 Haziran 1960’ta İngiltere’den bağımsızlığını aldı.
1 Temmuz 1960’ta, İtalyan dan bağımsızlık alan Somali ile birleşerek "Somali Cumhuriyeti"ni kurdular.
Bu birliktelik uzun sürmedi. 1980’lerin sonunda patlak veren kanlı iç savaşın ardından, Somaliland halkı 18 Mayıs 1991’de birleşmeyi sonlandırdıklarını ve bağımsızlıklarını ilan ettiler.
O günden beri Somaliland, Somali’deki karmaşanın aksine barışçıl, çok partili ve demokratik bir sistemle yönetiliyor.
Somaliland, uluslararası hukukta “de facto” (fiilen var olan) bir devlet olarak kabul ediliyor.
Dünyanın birçok ülkesinde temsilciliği bulunsa da, Birleşmiş Milletler nezdinde resmi olarak tanınmıyordu.
İsrail tanıyan ilk ülke oldu.!
Dünya diplomasi tarihinde bir ilk yaşandı: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Somaliland’i resmen tanıdıklarını açıkladı.
Netanyahu, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar ve Somaliland’lı lider Muhammed Abdullahi arasında imzalanan bildiriyle, İsrail dünyada bu toprakları resmi olarak tanıyan ilk ülke olarak kayıtlara geçti.
Karanlık senaryo: Filistinlilerin yerleştirilmesi.
İddiaya göre İsrail, Gazze’den göçe zorladığı Filistinlileri yerleştirmek için Somaliland’i bir "yerleşim yeri" olarak belirledi.
Somaliland hükümeti bu teklifi aldıkları yönündeki haberleri yalanlasa da bölgedeki ilgililer endişeli. İnsan hakları savunucusu Guleid Ahmed Jama, bu durumun Somaliland’i "soykırım suç ortağı" haline getirebileceği konusunda uyarıyor.
Etiyopya, Somali ve Cibuti ile komşu olan Somaliland; kısıtlı ekonomik imkanlarına, toprak kıtlığına ve aşiret temelli hassas dengelerine rağmen ayakta durmaya çalışıyor.
Afrika’nın bu "görünmez" ülkesi, artık haritalarda kendine yer arıyor; ancak bu yerin bedeli bölgeyi ateşe atabilir.
İsrail'in Somali'nin kuzeyinde yer alan, ağırlıklı olarak Müslüman nüfusa sahip Somaliland'ı tanıma hamlesi aralarında Türkiye'nin de bulunduğu pek çok ülkenin tepkisine neden oldu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, yaptığı açıklamada "Yayılmacı politikalarını sürdüren ve Filistin Devleti'nin tanınmasını engellemek için her türlü çabayı gösteren İsrail'in bu adımı, Somali'nin iç işlerine açık bir müdahale niteliği taşımaktadır" ifadelerini kullandı.
Uluslararası ilişkilerde zamanlama, eylemin kendisinden daha güçlü mesajlar barındırır. İsrail’in bu kararı, Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan liderliğinde yürüttüğü ve Afrika’daki sınır ihtilaflarını “toprak bütünlüğü” esasında çözmeye çalıştığı, literatüre “Ankara Süreci” olarak giren arabuluculuk girişimlerinin en kritik safhasında gelmiştir. Etiyopya’nın denize erişim talebi ve Somaliland ile 2024 başında imzaladığı mutabakat zaptı, Mogadişu ile Addis Ababa’yı sıcak çatışmanın eşiğine getirmişti.
Tam bu noktada devreye giren Türk diplomasisi, tarafları Ankara’da bir araya getirerek bölgenin toprak bütünlüğünü esas alan rasyonel bir çözüm zemini inşa etmekteydi. İsrail’in tam da bu atmosferde Somaliland’ı “bağımsız ve egemen bir devlet” olarak tanıması, masayı devirme girişimidir.
Tüm Afrika bunu görmelidir
Türkiye’nin yanında ve politikalarına destek vermelidir
Yoksa yeni Gazze yolda.!
