Yatırım fonlarında yaşanan sert sarsıntının ardından gözler bu kez Türkiye'nin küresel piyasalardaki konumuna çevrildi. The Economist'in analizinde, bazı fon ve hisselerdeki olağanüstü yükselişlerin ardından gelen düşüşlerin finans piyasalarına duyulan güven açısından daha geniş sonuçlar yaratabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Analizin dikkat çeken bölümlerinden biri ise MSCI'ın Türkiye'nin piyasa statüsüne ilişkin daha önce yaptığı uyarı oldu.
ÜÇ YILDA YÜZDE 60 BİNİ AŞAN GETİRİ
The Economist, bazı yatırım fonlarının getirilerini “gerçek olamayacak kadar iyi” sözleriyle nitelendirdi.
Analizde, Tera'nın ana fonunun üç yıllık dönemde yüzde 60 binin üzerinde değer kazandığı, Destek Finans Faktoring hisselerinin ise halka arzdan yaklaşık 17 ay sonra yüzde 7 bin yükseldiği belirtildi. Bu yükselişin ardından şirketin borsada işlem gören Türkiye'nin en büyük ikinci şirketi konumuna geldiği aktarıldı.
Ancak fiyatlardaki hızlı yükselişi sert bir geri çekilme izledi.
İKİ GÜNDE 30 MİLYAR DOLARLIK KAYIP
Analizde, Tera ve bazı portföy yönetim şirketlerinin paralarını çekmek isteyen yatırımcılara ödeme yapmakta güçlük yaşadığı belirtildi.
Bazı şirketler hakkında ortaya atılan iddialara da yer veren The Economist, bir yetkilinin sistemi “Ponzi benzeri” olarak nitelendirdiğini aktardı.
Türkiye'nin ana borsa endeksinin 16 Eylül'de yüzde 5'ten fazla gerilediği, iki günlük süreçte piyasa değerinden yaklaşık 30 milyar doların silindiği ifade edildi.
131 FON, EN AZ 450 BİN YATIRIMCI
The Economist'in üzerinde durduğu bir başka başlık ise 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesi kararı oldu.
Söz konusu fonların yaklaşık 18 milyar dolarlık varlığa sahip olduğu tahmin edilirken, en az 450 bin yatırımcının paralarının bir bölümünü kaybetme ve kalan varlıklarına ulaşabilmek için uzun süre bekleme riskiyle karşı karşıya olduğu aktarıldı.
ASIL UYARI TÜRKİYE'NİN STATÜSÜ İÇİN
Analizde krizin uluslararası boyutuna da dikkat çekildi. The Economist, MSCI'ın haziran ayında düzenleyicilerin harekete geçmemesi halinde Türkiye'nin “gelişmekte olan piyasa” statüsünden “sınır piyasa” statüsüne indirilebileceğine ilişkin sinyal verdiğini yazdı.
Böyle bir değişikliğin Türkiye'yi küresel piyasa sınıflandırmasında Tunus ve Romanya'nın da bulunduğu kategoriye taşıyabileceği belirtildi.
YENİ KURALLARIN ARDINDAN SATIŞLAR HIZLANDI
Analizde SPK'nın ağustos sonunda getirdiği yeni kurallara da yer verildi. Düzenlemeyle fonların tek bir şirket hissesinde piyasayı köşeye sıkıştırabilecek büyüklükte pozisyon almasının önüne geçilmesi amaçlandı.
The Economist'in değerlendirmesine göre fon yöneticileri yeni sınırlara uyum sağlamak amacıyla ellerindeki hisseleri hızla satmaya başladı. Fiyatların gerilemesiyle yatırımcıların fonlardan çıkışa yönelmesi, yaşanan sürecin bir başka aşaması oldu.
